|
کنوانسيون حذف کليه اشکال تبعيض عليهء زنان
مصوبهء 18 دسامبر
1979
ـ
قطعنامهء شماره 180/34 مجمع عمومی سازمان ملل متحد
قدرت اجرايی بنابر مادهء
27
(1)
سوم سپتامبر 1981
دولتهای عضو کنوانسيون حاضر:
ــ
با
توجه به منشور سازمان ملل
متحد
مبنی بر اعتقاد راسخ به اصول پايهيی
حقوق بشر و احترام به ارزش ذاتی و برابری خدشه ناپذير حقوق مردان و
زنان،
ــ
با توجه به اعلاميهء
جهانی حقوق بشر
که
اصل قابل قبول نبودن تبعيض را تائيد نموده است و اعلام داشته است
که تمام افراد بشر آزاد و برابر به دنيا میآيند و همه از کليه
حقوق و آزاديهايی که در آن بيان شده است،
بدون هيچگونه تمايزی از جمله تمايز در جنسيت،
برخوردار میباشند،
ــ
با توجه به اينکه دولتهای عضو ميثاقهای بينالمللی
حقوق بشر، متعهد شده
اند که حقوق برابر مردان و زنان را در بهرهمندی از کليه امور
اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و سياسی تضمين نمايند،
ــ
با
در نظر گرفتن ميثاقهای بينالمللی تحت نظر سازمان ملل
متحد
و نمايندهگیهای
تخصصی جهت ترويج و پيشرفت حقوق برابر مردان و زنان،
ــ
با
توجه به قطعنامهها، اعلاميهها و توصيههايی که به وسيلهء
سازمان ملل
متحد
و نمايندهگیهای
تخصصی جهت ترويج و پيشرفت برابری حقوق مردان با زنان، تصويب شده
است،
ــ
با
نگرانی از اينکه عليرغم اسناد گوناگون و فراوان، هنوز ادامهء
تبعيضها عليه زنان وجود دارد،
ــ
با
تذکر و يادآوری
از
اينکه تبعيض عليهء
زنان، نقض اصول برابری حقوق و احترام به شخصيت انسانی ميباشد و اين
تبعيضها مانعی است برای شرکت زنان در شرايط مساوی با مردان در زندهگی
سياسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشورهای آنان و نيز از رشد سعادت
جامعه و خانواده جلوگيری میکند و باعث به وجود آوردن مشکلات بيشتر
برای توسعه و قابليتهای زنان جهت خدمت به کشور خودشان و جامعهء
بشری
می
شود،
ــ
با
اعتقاد به ايجاد نظم نوين اقتصاد بينالمللی مبنی بر برابری و
عدالت که کمک مهمی در جهت ترويج و پيشرفت برابری بين مردان و زنان
است،
ــ
با
تاکيد
به
ريشه کن
کردن آپارتايد در اشکال گوناگون آن مانند نژادپرستی، تبعيض نژادی،
استعمار و استعمار نو، تجاوز، اشغال، سلطهء
خارجی و دخالت در امور داخلی کشورها که لازمهء تحقق کامل حقوق مردان و زنان میباشد،
ــ
با
تاکيد بر تقويت صلح و امنيت بينالمللی، تنش زدايی بينالمللی،
همکاری متقابل ميان تمام دولتها، صرف نظر از نظامهای اجتماعی و
اقتصادی آنها، خلع سلاح اتمی تحت نظارت مستقيم و مؤثر کنترل
بينالمللی، همچنين با تاکيد بر اصول عدالت، برابری و منافع متقابل در روابط ميان دولتها و
درک حقوق مردم تحت سلطهء
استعمار و بيگانه و اشغال خارجی برای حق تعيين سرنوشت و استقلال و
نيز احترام به حاکميت ملی و تماميت ارضی که باعث پيشبرد روند توسعهء
اجتماعی و در نتيجه کمک به دستيابی کامل برابری بين مردان و زنان
خواهد بود،
ــ
با
اعتقاد به اينکه پيشرفت و توسعهء تمام و کمال يک کشور، رفاه جهانی و برقراری صلح، لازمهء
حداکثر شرکت زنان در تمام زمينهها و در شرايط مساوی آنها با مردان
است،
ــ
با
يادآوری اينکه سهم عمدهء
زنان در رفاه خانواده و پيشرفت جامعه تا به حال به طور کامل شناخته
نشده است. اهميت
و
نقش اجتماعی مادر و نقش والدين در خانواده و تربيت و رشد کودکان و
با توجه به اينکه نقش زنان در توليد مثل نبايد بر اساس تبعيض قرار
گيرد بلکه تربيت و رشد کودکان مستلزم يک توافق در
مسؤولیت
بين مردان و زنان در (خانواده) و همين طور در جامعه است،
ــ
با
توجه به تغيير نقش سنتی مردان و زنان در جامعه و خانواده، دستيابی
به برابری کامل بين مردان و زنان ضروری و لازم است،
ــ
با
تصميم به اجرای اصولی که در اعلاميهء رفع تبعيض عليهء
زنان آمده است و به خاطر آن اهداف و نيز جهت انجام اقدامات ضروری
برای از ميان برداشتن اينگونه تبعيضها در تمامی اشکال و مظاهر آن،
دولتهای عضو مواد زير را می پذيرند:
قسمت اول
مادهء اول
برای درک مفاهيم کنوانسيون حاضر، عبارت تبعيض عليه زنان، به معنی
قايل شدن به هرگونه تمايز، استثناء يا محدوديت (محروميت) بر اساس
جنسيتی است که به منظور خدشه دار کردن و يا بیاثر نمودن رسميت و
شناسايی، بهره مندی يا اعمالی که به وسيلهء
زنان انجام میگيرد، صرف نظر از وضعيت تاهل آنها و بر مبنای برابری
حقوق انسانی مردان و زنان و آزادیهای اساسی در زمينههای سياسی،
اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و يا هر زمينهء
ديگر اطلاق میگردد.
مادهء
دوم
دولتهای عضو، تبعيض عليهء
زنان را در تمام اشکال آن، محکوم میکنند و بيدرنگ و با کليه
ابزارهای مناسب، با سياست محو تبعيض عليهء
زنان موافقت می کنند و آن
را پی گيری مینمايند و بدين منظور امور زير را تعهد میکنند:
الف
ــ گنجاندن اصل برابری مردان و زنان در قوانين اساسی شان يا ديگر
قانونگزاریهای متناسب در اين مورد. دولتهای عضو اگر تاکنون چنين
قانونی را وضع نکردهاند از طريق وضع قانون (قوانين عادی لازم
الاجرا) يا ديگر ابزارهای مناسب از تحقق عملی اين اصل اطمينان حاصل
خواهند کرد.
ب
ــ اتخاذ قوانين مناسب و ديگر اقدامات لازم که شامل تصويب
مجازاتهای مناسبی است، به منظور جلوگيری از اعمال تبعيض عليهء
زنان.
ج
ــ ايجاد حمايت قانونی از حقوق زنان بر مبنای برابری با مردان و
اطمينان از طريق دادگاههای صالح ملی و ديگر نهادهای عمومی در جهت
حمايت مؤثر از زنان در مقابل هر نوع اقدام تبعيض آميز.
د
ــ خودداری از انجام هرگونه اقدام و عمل تبعيضآميز عليهء
زنان و تضمين اينکه مقامات و مؤسسات عمومی طبق اين تعهد عمل نمايند.
ﻫ
ــ اتخاذ هرگونه اقدام مناسب در جهت حذف تبعيض عليهء
زنان به وسيلهء هر فرد، سازمان يا مؤسسه.
و
ــ اتخاذ اقدامات مناسب که شامل تدابير قانونگذاری برای تغيير،
اصلاح يا فسخ قوانين موجود، مقررات، عادات (عرف) و عملکرد هايی
که باعث به وجود آمدن تبعيض عليهء
زنان میباشند.
ح
ــ لغو کليه مقررات کيفری داخلی (ملی) که باعث به وجود آمدن تبعيض
عليهء
زنان میباشند.
مادهء سوم
دولتهای عضو کليه اقدامات لازم و مناسب را در تمام زمينهها به
ويژه سياسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و از جمله قانون گزاری،
اعمال خواهند کرد تا بدين وسيله از توسعه و پيشرفت کامل (وضعيت)
زنان اطمينان حاصل نمايند. اين اقدامات به منظور تضمين حقوق زنان
جهت اعمال و بهرهمندی آنان از حقوق بشر و آزادیهای اساسی بر پايهء
برابری با مردان انجام خواهد گرفت.
مادهء چهارم
1
ــ
اتخاذ اقدامات مؤقت و ويژه که به وسيلهء
دولتهای عضو و به منظور سرعت بخشيدن بالفعل در برقراری برابری بين
مردان و زنان انجام میگيرد،
نبايد به عنوان رفع تبعيض به گونه يی که در اين کنوانسيون تعريف
شده است، تلقی گردد. اما برعکس اين اقدامات موجب اعتبار بخشيدن و
حمايت از نابرابری و به کار بردن معيارهای مجزا خواهد شد، زيرا در
زمان رسيدن به اهداف مورد نظر که فرصتها و رفتارهای برابر است،
اين اقدامات مؤقت متوقف خواهد شد.
2
ــ
اتخاذ تدابير ويژهء
دولتهای عضو که شامل اقداماتی است که در کنوانسيون حاضر جهت حمايت
حق مادری منظور شده است، به عنوان تبعيض در نظر گرفته نخواهد شد.
مادهء پنجم
دولتهای عضو اقدامات مقتضی زير را به عمل خواهند آورد:
الف
ــ اصلاح الگوهای رفتاری اجتماعی و فرهنگی مردان و زنان به منظور
دستيابی به حذف تعصبات، عادات و ديگر عملکردها که بر پايهء
اعتقادی زير دست قرار دادن يا برتری (يک جنس نسبت به جنس ديگر) يا
نقشهای کليشه يی برای مردان و زنان قرار دارد.
ب
ــ مطمئن شدن از آموزش و پرورش خانواده که شامل درک مناسب و صحيح
از وضعيت مادری به مثابهء
يک وظيفهء
اجتماعی و شناسايی مسؤوليت مشترک مردان و زنان در رشد و تربيت
کودکان میباشد.
همچنين با درک اين موضوع که منافع کودکان در همه موارد از اولويت
برخوردار میباشند.
مادهء ششم
دولتهای عضو اقدامات مقتضی را
که شامل وضع قانون به منظور جلوگيری از تمام اشکال معامله بر روی
زنان و بهرهبرداری از روسپيگری آنان است، به عمل خواهند آورد.
قسمت دوم
مادهء هفتم
دولتهای عضو اقدامات مقتضی برای حذف تبعيض عليهء
زنان در حيات سياسی و اجتماعی کشور به عمل آورده و به ويژه اطمينان
حاصل نمايند که در شرايط مساوی با مردان، حقوق زير برای آنها تامين
گردد:
الف: حق رای در همه انتخابات و همه پرسیهای عمومی و
حق
انتخاب شدن در تمام ارگانهای انتخاباتی عمومی.
ب: حق شرکت در تعيين سياستهای حکومت (دولت) و اجرای آنها و به
عهده داشتن پستهای دولتی و انجام وظايف عمومی در تمام سطوح حکومتی
(دولتی).
ج: حق شرکت در سازمانها و انجمنهای غيرحکومتی (دولتی) که مربوط
به حيات سياسی و اجتماعی کشور است.
مادهء هشتم
دولتهای عضو اقدامات مقتضی را برای زنان بدون هيچگونه تبعيض و در
شرايط مساوی با مردان به عمل خواهند آورد تا آنها از اين فرصت
استفاده کرده و به عنوان نمايندهء
دولت خود در سطح بينالمللی و در فعاليت سازمانهای بينالمللی
مشارکت کنند.
مادهء نهم
1
ــ
دولتهای عضو به زنان حقوق مساوی با مردان در زمينهء
کسب، تغيير و يا حفظ تابعيت اعطاء خواهند کرد. دولتها به ويژه
تضمين و اطمينان خواهند داد که ازدواج (زن با مرد خارجی) تغيير
تابعيت شوهر در طی دوران ازدواج، خود به خود موجب تغيير تابعيت،
عدم تابعيت يا تحميل تابعيت شوهر به زن نخواهد شد.
2
ــ
دولتهای عضو به زنان و مردان در مورد تابعيت فرزندان
شان حقوق مساوی اعطا خواهند نمود.
قسمت سوم
مادهء دهم
دولتهای عضو کليه اقدامات مقتضی و لازم را برای حذف هرگونه تبعيض
عليهء
زنان در جهت تضمين حقوق برابر آنان با مردان در زمينهء
آموزش به ويژه در موارد زير به عمل خواهند آورد:
الف
ــ شرايط مساوی برای رهنمودهای شغلی و حرفه يِی جهت راهيابی به
تحصيل و دستيابی مدارک از مؤسسات آموزشی در تمام سطوح مختلف در
مناطق شهری و روستايی. اين برابری میبايست در دورههای پيش
دبستانی، عمومی، فنی، حرفه يی و آموزش عالی فنی و نيز در تمام
انواع دورههای کارآموزی حرفه يی تضمين گردد.
ب
ــ امکان راهيابی به دورههای تحصيلی، امتحانات، کادر آموزش با
کيفيتها و معيارهای يکسان و تجهيزات آموزشی با کيفيتهای مساوی با
مردان تضمين گردد.
ج
ــ حذف هر نوع مفهوم کليشهيی از نقش زنان و مردان در تمام سطوح و
تمام اشکال مختلف آموزشی به وسيلهء
تشويق آموزش مختلط (پسران و دختران) و ديگر انواع آموزش که دستيابی
به اين اهداف را کمک خواهد نمود، به ويژه در تجديد نظر متون
کتابهای درسی و برنامههای
مدارس و تعديل روشهای آموزشی.
د
ــ ايجاد فرصتهای يکسان جهت استفاده و بهرهمند شدن از بورسها و
ديگر مزايای تحصيلی.
ﻫ ــ ( ايجاد) فرصتهای يکسان برای راهيابی به برنامه های آموزشی
مداوم (دراز مدت) که شامل برنامه های مواد آموزشی عملی بزرگسالان
به ويژه برنامههايی که هدف آنها کاهش هرچه سريعتر فاصلهء
آموزشی است که بين زنان و مردان وجود دارد.
و
ــ کاهش تعداد دانش آموز دختر که ترک تحصيل میکنند و سازماندهی و
برنامه ريزی برای دختران و زنانی که قبلاً
ترک تحصيل کردهاند.
زــ ايجاد فرصتهای يکسان جهت شرکت فعال زنان در ورزش و تربيت بدنی.
ح
ــ امکان راهيابی به آموزشهای ويژهء
تربيتی برای زنان کمک و تضمين سلامت و تندرستی خانوادهها که شامل
اطلاعات و مشورتهای مربوط به تنظيم خانواده است. |
